--- Page 1 ---
FÁIMME AN LAE
AN CLAIDEAM SOLUIS
uimin 202.
novlaig 1, 1923.
2D.
Teach Clodoireachta Dollard (TFOR).
CLODOINI CLUMHALA
Déanamur clodoireachta i ngaeoilg go speisialta. NIL AR SÁID I GCAÉAIN D'LÁ-CLIAÉ SAN OBAIN SEO.
CEIBH WELLINGTON. AGUS SRAID ESSEX. Suéán 70. BAILE ATHA CLIATH.
An Craoibhin Aoibhinn i gCorcaigh
AR A haon déag a élog ar marton an Ioar lá de'n mí seo caitte do cionólar Crominis spesialta san hálla Móir. Di na slóigte macléiginn i lácair. D'é Tórna an cataointeac agus an an ardan connactas leis "Éamonn a' Chuic" ; p. S. Mac Giolla Mertone, Uaccanán an Coláiste ; an Dr. Crioscóir, O.S.P.C. agus an Craoibhin péin.
Do léig an Dr. Crioscóir an dileagra seo leanas an Dr. Crioscóir an dileagra Do'n Craoibhin Aoibhinn Deata agus sláinte ! "Corcaigh—Cuan na long ; Fáilte mile—Seann duic ; Ní gár é scríobar i nOgam. Cá páilte grárac dá pearar duic agus m'páilte péin mar agar leo. Do deirim duic le greann."
An oing, is deirim duic a chraoibhin duinn—micléiginn an Coláiste seo—cusa do ceact 'nán measc agus ó'n án gcroide amac pearaimir mile páilte nomac.
Sa cainnt duic ar son níor lualuine. Do mórásacar péin ar son níor lualuine. Ní leigpear an úmluíoct duic cagairc do déanam doc sán-obain ar son ar deangan agus ar son ar deirine, act mar sin péin is mait is eol duinn ná pul éinne suas i nÉirinn indu a tuilleann omós agus unrainn agus onóir cóm mait agus do tuilleann cusa iar—cusa a dóg án ngaoluinn as an latag a naib ní caitte. Do tugais cun soluis anisc i agus do cuiris conóin ar a héadan.
Nuair do tosnuigis ag obain ar son na ceangan, dáca éigin bliain ó sóin, do b'olc an bail a bí uinct agus car é mar puanais duair cun i d'aitbeócaint ! Do saoglas, do spanán, do sláinte, do saoglas, do san muscan do dáilis di guscal láinpis do líne—
AR pear i bpar bis mar a bear "guc duine ag glaodac sa bparac" óir bí muinntear na hÉireann "na spaint is na sparo le nearc cromsuain coralca"—bíodar leo meacact agus bás, scuabar agus scaipear agus buanéag án dreangan—níor cuinearar aon csuim ac glón—ba cuma leo car i an cric do béanpar an gaoluinn—agus níor scaonais riam ó'n obain agus diaró an indiaró do buaró do dútract agus c'píoroact
agus c'aoibheas péin ar gac éinne a bíor ag cun ac cóinnib. Do bainis naimde na ceangan dá mbomnaib. Do deiris ollainna léigeanta clumhala Coláiste na Crionóire d'preagairc go mait agus go cliste. Nuair do scríobar "Scain Licriocta na hÉireann," do teaspáinis don domán an bí i nÉirinn par ó sean an dream do ba léigeannta agus do b'uaisle dar mair riam.
Dur ac dúg. Ar suite do pobal na hÉireann an cearc do beit agac-sa do tánadar ar atanrac aigne agus i n a diaró san má b'annsa leo aon rur ná a céile b'i an gaoluinn an rur san. Bíor a burdeaclas sinn an rur, a d'aoccún uasail. Do cuiris an síol—bis dá scaipear ó marton go horde—agus táinig an corar.
Tac muinntear na hÉireann burdeac burdeac díoc, mar muna mbear cusa is beag gaoluinn a bear san Ollsgoil. Lá béig sinn an agus le ceact nuair na pirinne ciocparó daoine car cuinn go hÉireann agus piaprócair "cán tógar leact do'n Craoibhin," agus deanparo mocean na hÉireann leo "si mementum an Craoibhin quaericis, cincumspicie," i. má cá'n sib a' long leact an Craoibhin, péacaró mórchiceall ar án deir ar a bonnaib i. agus anois, a Doccúin, críoineócar mó scéal. Deir beannact uainn go baile-dta-Cliac dos na macaib léiginn an gaoluinn ag duil i dreise agus i nearchainne i nagaró an lae sa Coláiste i gCorcaigh.
So mairin an céar a Craoibhin Aoibhinn, agus nán bpar a Craoibhin nán measc anisc ! "Cair cúgainn ar marton nó cair cúgainn iscriode Cair cúgainn go minic nó cair nuair is mia againn-re, páilte agus pice againn-re gnát duic, as dá minici ciocpair 'sear is móre án ngráró duic !" Nuair a bí críoineigte 'ge an b'n. Crioscóir d'éirig an Craoibhin 'na seasam agus a leitéir de bualaró bos ! Nuair do ciúinig ar an gcruinnid do cuir an Craoibhin cainnt caoin cheacta de 'na slaodaib deagcuinta agus do gaib a burdeaclas leis an b'n. Crioscóir agus le macaib léiginn uile an Coláiste. SCAIN.
Amhrán óil. Tá "an Craoibhin" ag ceact go Corcaigh. Sin é an pocal is mó a bí le clos ag gaerdigeóiní na catrac i rur an seaccaine seo duintig corainn. Bí gac éinne acu ar scriopaig cun é a clos. D'áineopá gaerdigeóiní ag ráró, "Car é an saigas duine an Craoibhin ? An léigeactaró mait é," agus mar sin de—mar a brátain níl puinn aithe ag na gaerdigeóiní óga ac duine anois ar an "gCraoibhin ac buine" ac níl éinne acu nán airig ceact car an sán-obain acá déanta aige ar son ná gaoluinn. Ní mar sin
a bí an sgéal aiges na seana-gaerdigeóiní, bíodar sar páirteac san obain leis agus do tuigeantar car bann an obain éactac do deiris sé. Dell, cuaras suas go deir Coláiste na Craoibhin iscriode deir leis an gCraoibhin iscriode deir leis an Deunla a bí ar siubal aige an orde sin, ac má b'ear mó caitn sé go seoig liom. Sgéalaró na cliste is ear "An Craoibhin" mar adeir na daoine—"Tá sé go h-iongéal." Is crioiceann do cun ar siubal. Is crioiceann grinn a d'imis sé duinn an orde sin agus is mó gáire binn do bain sé asainn. Ac bí rur eile lascig den greann—bí dútract agus dilseact agus do tuig gac éinne a bí i lácair gunb i an dútract cóm mait leis an ngreann ba bun leis an nonardeact a duinn "An Craoibhin" ar muinntir na hÉireann. Nuair a bí deire ráirde aigne an Coláiste, an orde sin, do cear na gaerdigeóiní a bí i lácair, ná bear éan breit ag an leigeact gaoluinne ("An bí breit") onta sa méro sin. Mar de réir mó tuairim-se, dá peabas i an léigeact Deunla, b'peanr á mór an ceann gaoluinne. "Amhrán óil" a bíomair á ráró linn péin, cuirpró sé ar na scántaib sinn anoct le binneas a breitne. Agus cóm mait do deir.
D'é an gasna a bí lann iscriode De gacainn : an gasna páinneac ba mór dá ráib bailigte le céile ó cuirrar an páinne ar bun i gCorcaigh. Bí roir óg agus aosca ann. Bí daoine ann nán ól braon dige riam agus bí aoine agus a tógann braoinní ar síonar le céile cun cainnte an Craoibhin a slugaró siar agus ní miste a ráró ná gun cuir an gasna mór páinneac so páilte agus pice noimis an gCraoibhin. Do Craoibhin cuinntas cruinn ar na deocaib a bí ages na seana-gaerdigeóiní in allór. Cuirim (sagas leanna) an deoc is sine go bpul cuinntas air sna sean sgéaltaib. Bí deoc eile ann leis go deugcí "mro" air, agus de réir deallram deoc an-coirchaintea a b'ear é measg na n-uaisle. Dá mait ac níor na seana-gaerdigeóiní beit ag ól ac níor "meisceóiní" iar, agus ba léir mar do deirinig "An Craoibhin" an sgéal séin duinn. "Do réir an cseana-gaerdigeóiní soinn agus leannta réire so-milse dóib agus deoca ganba gunb ar meisge merdir glónac iar an crát ain." (Gioca as seana-sgéal é sin ag cun síos ar pleiró a bí ann sa cseanaimsir). "Inerdir-glónac,"—ní bíois na seana-gaerdigeóiní ag cuirim ar puaro an unlán ac d'olaróis cun curdeacanas a déanam dá céanaib agus bí cun craoid a déanaib. Agus mb'iar na naoim péin iar, do deiridís ól anois is ais. Do réir an cseana-sgéal is ais. Naom pánair agus na cléinig cóm mait leis na daoinib móra. Do deirearó naom buigró liom ciompal na Cásga agus do
TOOLS FOR EVERY TRADE, RAZORS FOR EVERY FACE. CUTLERY FOR EVERY HOUSEHOLD. Irish Make Where Possible. McQUILLAN 35 & 36 Capel St., Dublin.
Dronnaró sí ar na heaglaisib 'na dútraig péin é. D'uisce cúpla uair. Níor mar a céile in ao' cor an cuairim a bí ag na seana-gaerdigeóiní i draob óil is ráib éan gaol-meas acu linn sé. Sa méró gun ól é. Is mó ainm a bí ann sa csean-aimsir ar sioiteacaib óil. "Corn," "Dleibe," "Cascra," sear curo de sna haimmeacaib a bí onta, agus bíor na gléasanna óil sin maisigte ar deiseact an domán acu. Bíodar go réirdeaman leis de réir deallram go ráib crí céar agus dá corn déag ag pionn mac cumall.
"Dá corn dég agus crí céc. Do conaib dois do'n